Hipofiz Hastalıkları

Hipofiz beynin alt kısmında orta hatta, kemik bir yapı içinde korunaklı olarak bulunan yaklaşık bir santimetre çapında bir endokrin organdır. Bez ön hipofiz ve arka hipofiz (nörohipofiz) olarak iki kısımdan oluşur. Ön hipofizden büyüme hormonu (BH), böbrek üstü bezlerini yöneten adrenokortikotroik hormon (ACTH), tiroid bezi yönten tiroid stimülan hormon (TSH), doğum sonrası süt üretimini sağlayan prolaktin, kadınlarda overleri erkeklerde testisleri yöneten lüteinize edici hormon (LH) ve follikül stimüle eden hormon (FSH) salgılanırken, arka hipofizden vücutta su dengesini sağlayan anti-diüretik hormon (ADH) salgılanır. Salgılanan hormonların düzeyleri, hem hipofizin üst kısmında yerleşen hipotalamus adı verilen yapının kontrolünde, hem de etki ettikleri uzak endokrin bezlerden salgılanan hormonların kontrolünde hassas bir biçimde ayarlanır.
Hipofiz bezinden salgılanan hormonların fazlalığı (akromegali, Cushing hastalığı, TSH fazlalığı, prolaktin yüksekliği gibi) ya da eksikliğine bağlı olarak (boy kısalığı, adrenal yetmezlik, hipofizer tiroid hormon eksikliği, infertilite, diabetes insipidus gibi) farklı sıklıklarda pek çok hastalık gelişebilir. Fazla hormon salınımı genelde hipofiz tümörleri ile olurken, eksiklikler genetik nedenler, kadınlarda doğumda şiddetli kanama sonrası (Sheehan sendromu), hipofiz bölgesinin radyoterapiye maruziyeti vb. nedenlerle olabilir.